Αναγνωστάκης Μανόλης
 
Βιογραφία
 

Ο Μανόλης Αναγνωστάκης γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη, σπούδασε ιατρική στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο και ειδικεύτηκε στη Βιέννη (1955-1956) ως ακτινολόγος. Αναμίχθηκε ενεργά στην πολιτική δράση, συνελήφθη, ταλαιπωρήθηκε, φυλακίστηκε και το 1949 καταδικάστηκε σε θάνατο. Ως το 1951 παρέμεινε στη φυλακή αναμένοντας την εκτέλεσή του και αυτή η κατάσταση, όπως είναι φυσικό, τον επηρέασε βαθύτατα και στιγμάτισε την ποίησή του.

 

Ο Αναγνωστάκης ανήκει στους ιδεολόγους ποιητές της μεταπολεμικής γενιάς, που μετά την ήττα της Αριστεράς το 1949, πίστεψαν ότι η γενιά τους πήγε χαμένη και ότι προδόθηκαν, όχι μόνο από την ιστορία και τους ανθρώπους, αλλά και από τον ίδιο τους τον εαυτό.

Γι’ αυτό η απογοήτευση και η θλίψη χαρακτηρίζει την ποίησή τους, την «ποίηση της ήττας», όπως χαρακτηρίστηκε από κάποιους κριτικούς. Από τους πιο σημαντικούς εκπροσώπους αυτής της τάσης είναι και ο Αναγνωστάκης ο οποίος εξέδωσε την πρώτη του ποιητική συλλογή το 1945 με τίτλο Εποχές. Ακολούθησαν οι Εποχές 2 (1948) και Εποχές 3 (1951). Σε αυτά τα κείμενα ο δημιουργός εστιάζει στην αντίθεσή του απέναντι στην αντίπαλη πολιτική παράταξη και μιλά με τρόπο απλό, καθημερινό για το τρομακτικό γεγονός του θανάτου. Ακολούθησε η Συνέχεια (1952-1962) στην οποία εκφράζει την αντίθεσή του στην παράταξη στην οποία ιδεολογικά ανήκε. Η απογοήτευση του ποιητή είναι ακόμα πιο μεγάλη. Τέλος, δημοσιεύει τη συλλογή Ο Στόχος, που αποτελείται από δεκατρία ποιήματα τα οποία εντάσσονται το 1970 στη συλλογική έκδοση Τα Δεκαοχτώ κείμενα. Τα ποιήματα αυτά γράφτηκαν τα πρώτα χρόνια της δικτατορίας και συχνά η ειρωνική τους γλώσσα φτάνει στο σαρκασμό. Με αυτά ο ποιητής τάσσεται με το μέρος της αντιδικτατορικής παράταξης.

 

Ολιγογράφος ποιητής ο Μανόλης Αναγνωστάκης έγραψε ποίηση με κύριο χαρακτηριστικό της την αποφθεγματικότητα. Στο έργο του διαχέεται η δυσπιστία του για το ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει η ποίηση και εκφράζεται ένα συναίσθημα προσωπικής απόγνωσης. Το 1971, με δική του απόφαση, σιώπησε ποιητικά.

 

Η ποίηση του Μανόλη Αναγνωστάκη, ο οποίος το 2002 τιμήθηκε με το μεγάλο Κρατικό βραβείο για το σύνολο του έργου του, θεωρήθηκε «ως χρονικό ή εξομολόγηση, ως απολογισμός ή ως διάλογος με την Ιστορία».

 

Εκτός από την ποίηση ο λογοτέχνης ασχολήθηκε με την κριτική και χρημάτισε εκδότης και διευθυντής του περιοδικού «Κριτική» από το 1959 ως το 1961. Πολλά ποιήματά του μεταφράστηκαν στα Αγγλικά, Γαλλικά, Ιταλικά, Γερμανικά.